Sposób badania optycznych właściwości zawiesiny czerwonych krwinek w osoczu lub innym roztworze

Technologię będącą przedmiotem dokumentu, opracowano w Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na Wydziale Farmaceutycznym. Właścicielem majątkowych praw własności do projektu jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Wartość technologii wyceniono na kwotę 57 000 PLN. Techniką wyceny jest zwolnienie z opłat licencyjnych. Technika ta mierzy wartość technologii na podstawie opłat pokrywanych przez licencjobiorcę z tytułu komercyjnego użytkowania danej technologii. Opłaty zazwyczaj naliczane są procentowo od przychodów lub zysków osiąganych przez licencjobiorcę. W przypadku powyższej technologii, miarą przychodów licencjodawcy będzie przychód generowany z technologii. Opłatę licencyjną ustalono na poziomie 5% przychodów licencjobiorcy.

Zgodnie ze zgłoszeniem patentowym nr P.402816 dokonanym dnia 18 lutego 2013 roku twórcami innowacyjnej technologii są prof. dr hab. n. farm. Bronisław Grzegorzewski, mgr Alicja Szołna-Chodór, dr n. fiz. Maciej Bosek, mgr Adam Kępczyński.

Przedstawiana technologia rozwiązuje problem analizy agregacji oraz kruchości osmotycznej czerwonych krwinek. Agregacja erytrocytów jest uważana za jeden z głównych czynników wpływających na lepkość krwi, może stanowić także główny czynnik determinujący przepływ krwi. Z kolei test oporności osmotycznej jest wykonywany głównie przy diagnostyce niedokrwistości hemolitycznej, wynikającej z wrodzonych defektów błony komórkowej erytrocytów. Pozwala on na identyfikację populacji erytrocytów, które szybciej ulegają hemolizie w hipotonicznym roztworze soli (czyli identyfikacja tych erytrocytów, które są uszkodzone, w wyniku czego dochodzi do przepływu hemoglobiny do osocza krwi, czyli hemolizy).

Obecnie trwają prace mające na celu udoskonalenie opracowanej technologii. Układ wykonany jest na „stole optycznym” – jest to więc układ eksperymentalny zdolny do pomiarów, na podstawie którego opracowano prototyp teoretyczny. Innowacyjne rozwiązanie może znaleźć zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej. Urządzenie ma przewagę konkurencyjną nad innymi obecnie stosowanymi rozwiązaniami analitycznymi. Nowe możliwości uzyskane dzięki technologii mogą przyczynić się do lepszej diagnostyki zjawisk wywołanych czynnikami chorobowymi, jak również diagnostyki związanej z oddziaływaniem przyjmowanych przez pacjentów leków przeciwdziałających agregacji erytrocytów oraz działających w zakresie przywrócenia odpowiedniego poziomu oporności osmotycznej. Dotyczy to głównie testowanych leków, które mają być wprowadzone do obrotu.

Metody analizy stanowią także istotne zagadnienie z uwagi na fakt, jaki odgrywa agregacja erytrocytów w reologii krwi (na podstawie właściwości reologicznych krwi można dokonać opisu jej zachowania w naczyniach krwionośnych np. lepkość krwi, jej deformacje, sposób płynięcia). Zmiany właściwości reologicznych krwi, które są powodowane w znacznym stopniu agregacją czerwonych krwinek, stanowią przyczynę wielu groźnych chorób, takich jak: niewydolność naczyń wieńcowych serca, zawał mięśnia sercowego, zatory, choroba niedokrwienna kończyn, cukrzyca, anemia, zaburzenia krążenia mózgowego i siatkówkowego oraz otyłość.

Obecnie najpopularniejszymi urządzeniami służącymi do badań agregacji erytrocytów są: Myrenne aggregometer i Laser-assisted Optical Rotational Cell Analyser (LORCA). Urządzenia te jednak nie są porównywalne z urządzeniem, które jest przedmiotem niniejszego opisu. Mierzą one agregację erytrocytów w innym zakresie. Podają wyniki jakościowe, podczas gdy opisywane urządzenie podaje wynik ilościowy, co stanowi jego przewagę konkurencyjną wobec stosowanych obecnie rozwiązań. Ponadto badania agregacji czerwonych krwinek stosowane są dość rzadko ze względu na zakres i otrzymywane wyniki. Badanie to traktowane jest jako wstępne, gdyż zakres uzyskiwanych wyników nie dostarcza zbyt wielu informacji. Dzięki omawianej technologii tendencja ta mogłaby ulec zmianie. Z pewnością kluczowe znaczenie miałby ilościowy charakter wyników.

Rynek badań laboratoryjnych uzyskał w roku 2010 dochody rzędu 991,4 min USD i ocenia się, że do roku 2017 osiągnie 1880,2 mln USD. Na tę wartość składają się testy diagnostyczne w obszarze: chemii klinicznej, hematologii, mikrobiologii, immunodiagnostyki i diagnostyki molekularnej, a także badania przyłóżkowe oraz monitorowanie poziomu cukru we krwi wykonywane samodzielnie. Oszacowana wartość jest udziałem takich krajów jak: Czechy, Węgry, Polska i Rosja. W najbliższych latach zapotrzebowanie na wykonywanie badań laboratoryjnych będzie w Polsce wzrastać. Wpływ na to będzie miało m.in. starzenie się społeczeństwa i wzrost częstotliwości występowania chorób cywilizacyjnych i nowotworów. Jak wynika z prognoz Głównego Urzędu Statystycznego, w 2035 roku liczba Polaków powyżej 65 roku życia wyniesie 8,09 mln, w porównaniu do 5,1 mln w 2010 r. Jednocześnie następuje wzrost przewidywanej długości życia.

Dotkowym motorem wzrostu zapotrzebowania na badania diagnostyczne jest zapadalność na cukrzycę. Według danych Ministerstwa Zdrowia z 2011 roku, w Polsce było około 2 mln diabetyków (6,5% społeczeństwa), a liczba ta w ciągu 20 lat podwoi się. Będzie to jeden z głównych czynników rozwoju tego segmentu. Niska wydajność i niedostateczne finasowanie publicznych laboratoriów stanie się przyczyną dokonywania badań laboratoryjnych w placówkach prywatnych, co może być bodźcem rozwoju rynku badań IVD, gdyż sektor prywatny znacznie częściej korzysta z badań diagnostycznych niż placówki publiczne. Kolejnym czynnikiem, który może być motorem rozwoju badań laboratoryjnych jest wzrost świadomości co do roli tych badań.

Oprócz uwarunkowań zewnętrznych decydujących o powodzeniu komercyjnym technologii, czynnikami sukcesu, które pozwolą na powiększenie wartości technologii będą: efektywność ekonomiczna opracowanej technologii, szybkość i trwałość uzyskiwanych efektów, opracowanie na jej bazie produktu zapewniającego uzyskanie przewag konkurencyjnych, nacisk na działania marketingowe, zarówno po stronie licencjodawcy, jak i licencjobiorcy oraz opracowanie modelu biznesowego ze szczególnym uwzględnieniem strategii sprzedaży.

Istotny wpływ na zwiększenie wartości technologii ma rozszerzenie terytorialne ochrony patentowej. Rozszerzenie pozwoli pozyskać licencjobiorców już działających na rynku i ustalić obustronnie atrakcyjne warunki licencji, tym samym wpłynie to na szybki rozwój projektu.