Od pomysłu do biznesu

Aby stworzyć dobry pomysł, trzeba być jednocześnie kreatywnym oraz systematycznym. Oznacza to, że należy bazować na już sprawdzonych rozwiązaniach, przy równoczesnym poszukaniu atrakcyjnych i nowych idei. Wymaga to umiejętnego połączenia innowacyjności pomysłu z konsekwentną organizacją.

W praktyce oznacza to, że przede wszystkim konieczne jest krytyczne spojrzenie na własny pomysł, ponieważ może być on ciekawy, jednak zupełnie nieprzydatny. Wychwytywanie wad, badanie rynku itp. znacznie skraca czas poświęcany na pomysł, który z góry jest skazany na porażkę.

Nie istnieje coś takiego jak uniwersalny wzorzec na pomysł. Ze względu na m.in. wielość branż, ilość alternatyw, każdy pomysł rozpatruje się przy pomocy różnych narzędzi. Poza tym pomysł powinien być dopasowany do możliwości, umiejętności i doświadczenia przedsiębiorcy. Oto kilka rad dla tych, którzy chcą dołączyć do biznesowego grona.

Czego szukać?

Aby zaistnieć na rynku, nie ma potrzeby wymyślać innowacyjnego produktu/usługi. Zdecydowana większość przedsięwzięć nie charakteryzuje się niczym szczególnym ani nowym, a mimo to dynamicznie się rozwija. Sukces można osiągnąć poprzez znalezienie i zapełnienie luki w niszy rynkowej, poprzez większą dbałość o klientów, odpowiadanie na ich potrzeby. Czasem wystarczy bazować na poznanych pomysłach, mieć koncepcję biznesową, która będzie w jakiś sposób lepsza niż ta pochodząca od konkurencji. Wiadomo, że wielu przedsiębiorców chciałaby jednak stworzyć rzecz unikalną, ale czasem warto coś ulepszać małymi krokami, tak aby mieć przewagę nad innymi.

Co pomaga?

• doświadczenie w danej branży – znajomość określonego rynku ograniczy tworzenie naiwnych pomysłów biznesowych, ale przede wszystkim pozwoli na określenie wad, braków danej branży;
• obserwowanie innych – należy zwracać uwagę na to, jak osoby z otoczenia realizują swoje plany biznesowe;
• szukanie niszy rynkowej – dzięki obserwacjom można znaleźć niszę rynkową, którą warto wypełnić. Dotyczy to również tych produktów/usług, które da się ulepszyć, wzbogacić, przekształcić;
• hobby – wiedza i zaangażowanie w danej dziedzinie może ułatwić stworzenie odpowiedniego planu, który tematycznie nawiązywałby do zainteresowań przedsiębiorcy.

Jak stworzyć pomysł?

Warto zadawać sobie pytanie: czego brakuje w życiu codziennym? Na przykład komuś do głowy wpadł pomysł, że rzecz, której używa mogłaby być lepsza. Jeśli przedsiębiorca wpadnie na to „coś”, co z pewnością by ją ulepszyło, to być może ma już zaczątek dobrego planu. Nie należy pomijać tego, że trzeba obserwować aktualny rynek, zwłaszcza zagraniczny, być może znajdzie się tam nowinka, która mogłaby zostać wdrożona na rynek polski (uwzględniając ewentualne koszty licencyjne, gdy pomysł jest prawnie chroniony). Obecnie ogromnym ułatwieniem jest Internet, który pozwala zdobyć informacje bez wychodzenia z domu. A może czegoś brakuje? Może coś warto sprowadzić? Tak powstaje nowy produkt lub usługa. Poza tym możliwe jest stworzenie nowej jakości związanej z produktem czy usługą, jak np. zaproponowanie lepszej oferty niż u konkurencji. Produkt/usługa mogą być korzystniejsze dzięki np.: niższym kosztom, dostosowaniu się do klienta. Warto zastanowić się nad sposobem dystrybucji produktu czy usługi np.: poprzez internetowy monitoring dostawy, skrócenie czasu dostawy. Nie należy też zapominać o reklamie oraz promocji produktu/usługi. W ten sposób docieramy do masowych odbiorców, potencjalnych klientów, propagujemy nasz brand. Obecnie istnieją możliwości stworzenia dobrej reklamy przy niskich kosztach. Warto się też zastanowić, czy dany produkt/usługa nie mógłby zostać zastosowany w innych dziedzinach. Pozostaje też franschising. Polega to na tym, że franczyzodawca udostępnia za określoną kwotę know-how na temat biznesu oraz markę. Dzięki temu franczyzobiorca ma możliwość korzystania ze sprawdzonego pomysłu oraz marki. Można także stworzyć joint venture, czyli podmiot składający się z więcej niż jednego przedsiębiorstwa, który wspólnie realizuje cele lub prowadzi działalność.

Czy pomysł jest dobry?

Nie da się jednoznacznie określić, czy dany pomysł jest wart poświęcenia się. Analiza tego jest bardziej złożona. Określanie unikalności pomysłu jest zależne np. od tego, do jakiej branży warto przypisać daną ideę.

Co dalej?

1. Najpierw należy przeanalizować pomysł. Trzeba pamiętać, że nie można oceniać pomysłu w oderwaniu od przedsiębiorcy – jego zdolności, cech osobowych itp., ponieważ to on ma wdrożyć pomysł i kierować nim później tak, aby przyniósł oczekiwany efekt. Poza tym nie każdy pomysł, który wydaje się atrakcyjny, okaże się rentowny, a to jest jednak najważniejsze dla inicjatorów. Trzeba wziąć pod uwagę to, czy sposób funkcjonowania pomysłu jest zgodny nie tylko z oczekiwaniami ekonomicznymi założycieli, ale także z wartościami, które są dla inicjatorów ważne.

2. Przedsiębiorca powinien się zastanowić w czym jest dobry, czego nie lubi, co jest ważne. Należy pamiętać, żeby plan biznesowy był dopasowany także do samego inicjatora. Dobry przedsiębiorca obserwuje otoczenie i wyciąga wnioski. Śledzi informacje w mediach. Ocenia swoje możliwości – ocenia, czy faktycznie jest w stanie zrealizować swój plan, czy umie wypełnić niszę rynkową.

Kreatywność

Twórcze myślenie jest pożądaną cechą u przedsiębiorcy. Kreatywność pomaga w obserwacji rynku. Obecnie coraz więcej wydaje się książek na temat myślenia kreatywnego. Dzięki temu można tę technikę we własnym zakresie doskonalić. Kreatywność w połączeniu z systematyczną obserwacją rynku, śledzeniem aktualnych informacji, może stworzyć podatny grunt dla nowych pomysłów biznesowych.

Jest pomysł!

Gdy pomysł zostanie sprecyzowany, to kolejnym krokiem jest jego weryfikacja, stworzenie czegoś na kształt wstępnego planu biznesowego, który następnie rozwija się. Trzeba być ostrożnym, żeby identyfikacja pomysłu nie rozciągnęła się w czasie. Istnieje ryzyko (tak dzieje się w przypadku poszukiwania pomysłu „idealnego”), że cała praca na tym się skończy, a projekt utknie w martwym punkcie. Lepiej jest, jeśli przedsiębiorca posiada więcej niż jeden pomysł, dzięki temu istnieje szansa na to, że szybciej znajdzie coś atrakcyjnego. Dzięki temu będzie w stanie zobaczyć różnice między planami, z czasem nauczy się wybierać te najlepsze. Najważniejsza jest rentowność danej koncepcji, a nie jej atrakcyjność. Należy zapisywać swoje pomysły, stworzyć własną bazę, zachowywać także te, które wydały się niedorzeczne, być może za jakiś czas okażą się strzałem w dziesiątkę. Czasem lepiej skupić się na czymś mniej ambitnym, ale za to przynoszącym realne zyski. Następnie inwestor przygotowuje się, aby zacząć nowe przedsięwzięcie. Ostatnim krokiem jest rozpoczęcie działalności, co się wiąże z organizacją spraw prawnych, operacyjnych, technologicznych itd.

Przy wyborze pomysłu inicjator powinien kierować się tym, czy dany produkt/usługa jest potrzebny na rynku, czy znajdą się klienci, którzy zechcą z niego skorzystać. Należy ustalić czas, w którym pomysł zostanie wdrożony. Aby pomysł zapewniał przewagę nad konkurencją, musi się czymś wyróżniać, być lepszym. Przedsiębiorca musi zastanowić się, czy ma realne szanse wejść na rynek, po czym nie zostanie zduszony przez ofertę konkurencji. Ważna jest zgodność pomysłu z charakterem i oczekiwaniami przedsiębiorcy. Teraz pozostał temat kosztów. Konieczne jest określenie zasobów finansowych, realnych możliwości kredytowych i innych finansów zewnętrznych. Gdy po takiej analizie pomysł zostanie zaakceptowany, pora na stworzenie planu biznesowego, w którym zawarte będą wstępne kosztorysy oraz opis przedsięwzięcia. Należy zapisywać takie rzeczy, dzięki temu łatwiej jest zauważyć błędy i je korygować. W biznesplanie powinno się uwzględnić kryteria: strategiczne, rynkowe, finansowe i operacyjne.

Zanim biznes wystartuje

Taki bazowy biznesplan należy ponownie przeanalizować. Na tym etapie również zachodzi konieczność określenia charakteru prawnego działalności, co ułatwi stworzenie finansowe biznesplanu – musi on zawierać analizę finansową. Taka pełna wersja biznesplanu jest konieczna, aby np. przedstawić ją w banku lub zaprezentować w trakcie starań o dofinansowanie unijne. Trzeba też: wybrać formę opodatkowania, uwzględnić wysokość płac i ewentualne finanse zewnętrzne (np. kredyt z banku).

Na tym etapie należy stworzyć plan wdrożeniowy i zawrzeć w nim harmonogram działania, kwestie związane z dostawcami, czy hurtownikami (wstępne ustalenia), a także potencjalnych odbiorców. To także dobry moment na rozpisanie wstępnych umów o pracę z pracownikami, na których najbardziej przedsiębiorcy zależy.

W trakcie oczywiście może się okazać, że biznesplan jest niekompletny, więc należy go w miarę możliwości uaktualniać. Gdy biznesplan zostanie określony prawnie, to przedsięwzięcie może zostać wprowadzone w ruch gospodarczy.

Napisano w oparciu o: J. Cieślik, Przedsiębiorstwo dla Ambitnych, Warszawa 2010.